PDE5-remmers: hoe ze werken en waarin ze verschillen
PDE5-remmers zijn geneesmiddelen tegen erectiestoornissen die het enzym fosfodiësterase type 5 remmen. Voor vier werkzame stoffen bestaat een centraal in de EU toegelaten referentiegeneesmiddel: sildenafil (Viagra), tadalafil (Cialis), vardenafil (Levitra) en avanafil (Spedra). Alle vier werken alleen bij seksuele prikkeling en zijn in Nederland en België receptplichtig.
Hoe PDE5-remmers werken
Een erectie begint met seksuele prikkeling. In het zwellichaam komt stikstofmonoxide vrij; dat activeert het enzym guanylaatcyclase, dat de signaalstof cGMP aanmaakt. cGMP ontspant de gladde spieren in het zwellichaam, zodat er bloed kan instromen. Het enzym fosfodiësterase type 5 (PDE5) breekt cGMP weer af, en precies die afbraak remmen PDE5-remmers. Zo staat het in de SmPC van Viagra.
Omdat ze alleen de afbraak remmen, werken PDE5-remmers niet zonder seksuele prikkeling; dat staat in alle vier de SmPC's. PDE5 komt ook buiten de penis voor. De SmPC van Cialis noemt onder meer de gladde spieren van bloedvaten en inwendige organen, bloedplaatjes, nieren en longen. Meer over de aandoening leest u bij erectiestoornis.
De vier werkzame stoffen naast elkaar
De gegevens hieronder komen uit de SmPC van het centraal toegelaten referentiegeneesmiddel.
[Sildenafil](/nl/lexicon/sildenafil) (Viagra): aanbevolen 50 mg ongeveer een uur van tevoren, maximaal 100 mg. Met eten kan de werking later beginnen. In een studie gaf sildenafil bij prikkeling 4 tot 5 uur na inname nog een erectie.
[Tadalafil](/nl/lexicon/tadalafil) (Cialis): in het algemeen 10 mg vóór de seksuele activiteit, bij onvoldoende effect 20 mg; volgens de bijsluiter van Cialis 10 mg en 20 mg kan de tablet minstens 30 minuten van tevoren worden ingenomen. Eten heeft geen invloed op de opname. In studies verbeterde het erectievermogen tot 36 uur na inname.
[Vardenafil](/nl/lexicon/vardenafil) (Levitra): aanbevolen 10 mg ongeveer 25 tot 60 minuten van tevoren, maximaal 20 mg. Na een vetrijke maaltijd kan de werking later beginnen.
[Avanafil](/nl/lexicon/avanafil) (Spedra): aanbevolen 100 mg ongeveer 15 tot 30 minuten van tevoren, maximaal 200 mg. Met eten kan de werking later beginnen.
Alle vier de SmPC's noemen hoogstens één inname per dag. Welke stof en welke dosis bij u passen, beslist uw arts.
Gedeelde contra-indicaties: nitraten, riociguat, NAION
Alle vier de SmPC's sluiten de combinatie met nitraten uit, omdat PDE5-remmers hun bloeddrukverlagende effect versterken; bij sildenafil, vardenafil en avanafil worden stikstofmonoxidedonoren zoals amylnitriet (poppers) uitdrukkelijk genoemd. In alle vier zijn ook de combinatie met riociguat, een middel tegen longhypertensie, en gebruik na verlies van het zien in één oog door NAION uitgesloten. Meer bij nitraten en PDE5-remmers.
Twee PDE5-remmers tegelijk zijn volgens de SmPC van Viagra niet onderzocht; die combinatie wordt niet aanbevolen. Houdt een erectie langer dan 4 uur aan, dan hebt u meteen medische hulp nodig. In Nederland en België belt u in een noodgeval 112 (zie priapisme).
Andere toepassingen
Sommige PDE5-remmers zijn ook voor andere aandoeningen toegelaten. Cialis 5 mg is toegelaten voor klachten bij een goedaardige vergroting van de prostaat bij volwassen mannen. Voor longhypertensie (pulmonale arteriële hypertensie) bestaan aparte geneesmiddelen met sildenafil (Revatio) en tadalafil (Adcirca), met een eigen dosering en een eigen SmPC.
Generieken, middelen zonder EU-handelsvergunning en recept
Naast de referentiegeneesmiddelen bestaan er in de EU toegelaten generieke geneesmiddelen, zoals Sildenafil Teva. Kamagra en Cenforce (sildenafil), Vidalista (tadalafil), Vilitra (vardenafil) en Avana (avanafil) bevatten dezelfde werkzame stoffen, maar hebben geen EU-handelsvergunning. Wat zo'n vergunning inhoudt, leest u bij EU-handelsvergunning.
Sildenafil, tadalafil, vardenafil en avanafil zijn in Nederland ('Uitsluitend recept', CBG) en België ('Medisch voorschrift', FAGG) receptplichtig. Overleg vóór uw bestelling met uw arts en vraag een geldig recept.
Bijpassende producten
Veelgestelde vragen
Welke PDE5-remmers zijn er?+
Vier werkzame stoffen hebben een centraal in de EU toegelaten referentiegeneesmiddel: sildenafil (Viagra), tadalafil (Cialis), vardenafil (Levitra) en avanafil (Spedra). Daarnaast zijn er in de EU toegelaten generieke middelen, en middelen zonder EU-handelsvergunning zoals Kamagra.
Hoe lang werken PDE5-remmers?+
Volgens de SmPC van Viagra gaf sildenafil bij seksuele prikkeling 4 tot 5 uur na inname nog een erectie; bij vardenafil lag het succespercentage bij de kleine groep die het tot 4 à 5 uur na inname probeerde, nog boven placebo. Tadalafil verbeterde het erectievermogen volgens de SmPC van Cialis tot 36 uur na inname.
Werken PDE5-remmers zonder opwinding?+
Nee. Ze remmen alleen de afbraak van cGMP, dat bij seksuele prikkeling ontstaat. Zonder prikkeling komt er geen erectie; dat staat in alle vier de SmPC's.
Mag ik twee PDE5-remmers combineren?+
De SmPC van Viagra raadt het af: de combinatie van sildenafil met andere PDE5-remmers is niet onderzocht en wordt niet aanbevolen.
Zijn PDE5-remmers receptplichtig in Nederland en België?+
Ja. Alle geneesmiddelen met sildenafil, tadalafil, vardenafil of avanafil staan in Nederland als 'Uitsluitend recept' (CBG) en in België als 'Medisch voorschrift' (FAGG) geregistreerd. Overleg vóór uw bestelling met uw arts en vraag een geldig recept.
Meer in het lexicon
Bronnen
- StatPearls (NCBI Bookshelf): PDE5 Inhibitors (Engels)
- EMA: Viagra (sildenafil), productinformatie met SmPC (Engels)
- CBG: Geneesmiddeleninformatiebank (afleverstatus per geneesmiddel)
- FAGG: databank geneesmiddelen voor menselijk gebruik (afleveringswijze)
Deze pagina vervangt geen medisch advies. Overleg met uw arts voordat u een geneesmiddel gebruikt. In een noodgeval: 112.
Bijgewerkt:



